سیتم آموزشی والدرف

سیستم آموزشی والدورف                                  

تاریخچه                                                                                                          

بنیانگذار سیستم آموزشی متحول والدورف آقای رادولف اشتاینر (1) دکتر فلسفه بود .او یک اطریشی بودکه بین سالهای  61 18تا1925   زندگی می کرد. اشتاینر خیلی زود به یادگیری ریاضیات پرداخت و به علوم طبیعی علاقه زیادی نشان می داد .                                   

او از ابتدا مرتباً سیستم آموزشی دولتی را مورد انتقاد قرار می داد.او که مبتکر آنتروپولوگی (2) یعنی ( قرار دادن انسان در نقطه مرکزی آموزش) است، مقالات فراوانی در روزنامه های معتبر آن زمان می نوشت وسخنرانی های زیادی در زمینه  تعلیم وتربیت می کرد ، او از جذابیت کلامی خاصی برخوردار بود وسخنرانی های او آنقدر مورد استقبال مردم قرارمی گرفت که گاهی برای ایجاد نظم باید پلیس دخالت می کرد .                                                                         

در یکی از همین سخنرانی ها برای کارگران کارخانه سیگارسازی والدورف - آستوریا(3) بود که رئیس کارخانه سیگار سازی  آقای امیل مولت (4)  چنان شیفته طرز فکر وروش آموزشی رادولف اشتاینر شد ، که به او پیشنهاد تاسیس یک مدرسه با سیستم آموزشی آزاد برای فرزندان کارگران کارخانه را داد .                                                                                     

 بدین ترتیب بود که در سال 1919 اولین مدرسه والدورف  در اشتوتکارد آلمان تاسیس شد .

در این مدرسه آقای رادولف اشتاینر مسئولیت آموزش وراهنمائی معلمین را به عهده  داشت ، واین کار را تا زمان مرگش یعنی سال 1925 ادامه داد . در حقیقت این مدرسه الگوی سایر مدارس والدورف در سراسر دنیا شد. به همین دلیل هم نام این سیستم آموزشی از نام کارخانه سیگار  سازی والدورف- آستوریا گرفته شده .                                                                   

هدف سیستم والدورف                                                               

رادولف اشتاینر  گفته : " کودک را با احترام بپذیرید ، با عشق آموزش دهید وآزاده مرخصش کنید."                                                                                                             

1-اساس روش آموزشی والدورف بر پایه آنتروپولوگی ( انسان در نقطه مرکزی ) گذاشته شده است. در این روش فرد شخصاً مورد توجه می باشد و از آنجا که انسانها متفاوتند نمی توان  همه  را مشابه آموزش داد به همین دلیل باید امکاناتی فراهم کرد که هر کودک با آزادی  میل به یادگیری داشته باشد.دکتر اشتاینر معتقد بود  که آموزش نباید تحت تاثیر نرمهای اجتماعی قرار گیرد ،بلکه آنرا باید با توجه به نیاز های کودک ونوع پیشرفت او برنامه ریزی کرد.او معتقد به

 آموزش "سه جهتی " بود آموزش سه جهتی یک انسان شامل آموزش روح ، جسم وروان او است  وبرای پرورش روح باید قدرت تفکر ، احساس  و اراده دانش آموز را گسترش داد وبرای ایجاد تعادل باید مغز ،قلب ودست او را آموزش داد.                                                             

2- آموزش باید همراه با آزادی وتنوع باشد.                                                             

3-  آموزش باید کنجکاوی کودک را برانگیزد و قدرت ابتکار دانش آموز را رشد وگسترش دهد .        4- آموزش باید همراه با انضباط واحترام باشد .                                                       

5- یادگیری باید با عمل همراه باشد ، با این روش آموزش زنده و فعال می ماند.                .           6- امروزه دانشی که بدست می آوریم مدت کوتاهی  اعتبار وارزش دارد ، بنابراین خیلی مهم است که دانش آموزان طوری آموزش ببینند که مهارتهای درونی شان  گسترش یابد تا به آنهااین  امکان را بدهد که با سنین بالا برایشان باقی به ماند.     ___________________________________________________________

 1-Rudolf Steiner   2-Anthropologie   3- Waldorf-Astoria     4-Emil Molts                                                        

برنامه درسی                                                                           

دوره آموزشی والدورف 12 سال می باشد که  شامل هشت سال دوره ابتدائی  و4 سال دوره     متوسطه می باشد. در مدارس والدورف کودکان پسر و دختر به صورت مختلط تحصیل می کنند . از کلاس اول یادگیری دو زبان خارجی در برنامه درسی است که یکی انگلیسی و دیگری  روسی یا فرانسه می باشد که بستگی به مدیریت مدرسه دارد . دانش آموزان هم زمان با دروس تئوری  برنامه کارهای عملی کاملی دارند به این ترتیب که دختر وپسر برنامه یادگیری عملی مشابهی دارند در برنامه درسی خیاطی ، بافتنی ، باغبانی ، نقاشی ، طراحی ، جنگلبانی ، مجسمه سازی ، نجاری و جوشکاری  همراه با ورزش وموسیقی  می باشد. این برنامه آموزشی باعث می شود که تمام استعداد های کودکان هم آهنگ رشد وگسترش یابد وبا اینکه در این مدارس کودکان کارهای دستی می سازند ، نتیجه کار مورد توجه نیست بلکه بیشتر توجه به چگونگی انجام کار وتجربه آموزی درکارهای عملی کودک ونوجوان و شناخت توانائی واستعداد های هنری وسازندگی دانش آموز می باشد. آموزگاران والدورف توجهشان بیشتر به کمک به رشد خلاقیت و شخصیت فردی وایجاد تعادل در زندگی دانش آموز می باشد .                                                                  

تعداد شاگردان در کلاسهای درسی گاهی به 38 نفر می رسد ومعمولاً شاگردان به دو یا سه گروه تقسیم می شوند،این روش عمداً انتخاب شده زیرا هر چه تعداد بیشتر باشد تنوع شخصیت واستعداد ها بیشتر است وهمین مسئله باعث شناخت اجتماعی بهتر دانش آموزان می شود .                    

روش آموزش اینستکه کودکانی که سریع تر یاد می گیرند به کودکانی که سخت تر یاد می گیرند کمک می کنند وکودکانی که خیلی سریع هستند معلم را وادار می کنند که از حد اکثر توانائی خودش برای پاسخ به سئوالات آنها استفاده کند. کلاً در یک کلاس پر  دانش آموزان به همان نسبت رفتار های متفاوت ومتعددی را تجربه می کنند خصوصاً در کلاسهائی که کودکان 12 سال به بالا هستند می توانند تشکیل گروههای اجتماعی بدهند و از یکدیگر یاد بگیرند.                             

در مدارس والدورف از دوران ابتدائی تا اواسط دوره متوسطه از دادن نمره خوداری می شود، ولی معلمین همه کارهای دانش آموزان را با دقت تصحیح  واشتباهات آنان را گوشزد می کنند  ودر کارنامه دقیقاً وکامل در مورد توانائی های دانش آموز وچگونگی پیشترفت فردی ونحوه یادگیری دانش آموز گزارشی نوشته می شود.                                                           

در این سیستم آموزشی همه دانش آموزان از کلاس اول تا کلاس دوازدهم یعنی پایان دوران تحصیلی با هم می مانند وبدین ترتیب تشکیل یک گرو اجتماعی ثابت را می دهند  ودر این روش آموزشی هیچ دانش آموزی مردود نمی شود .                                                                 

معلمین ونحوه تدریس در مدارس والدورف                                       

شاگردان مدارس والدورف از کلاس اول تا پایان سال هشتم یک معلم دارند ، زیرا هدف این است که بین معلم وشاگردان همبستگی اجتماعی بوجود آید وبدین ترتیب دانش آموزان می توانند سالم تر رشد کنند وضمناً احساس امنیت داشته باشند . در این هشت سال یک معلم تمام دروس اصلی را تدریس می کند بنابراین او فرصت کافی دارد تا تک تک دانش آموزان را به خوبی بشناسد ونقاط ضعف وقدرت آنها را تشخیص دهد وبه همین دلیل می تواند در برنامه ریزی تدریس دورس اصلی به این نکات   توجه کند.  برای آشنائی وتدریس در مدارس والدورف معلمین باید در یک دوره چهار ساله با سیستم وروش آموزشی والدورف آشنا شوند ویا در دورههای آموزشی در حین کار شرکت کنند زیرا معلمی که هشت سال دانش آموزان را همراهی می کند باید آشنائی کامل با دورس مختلف داشته باشد . در این سیستم آموزشی هر روز دو ساعت اول به دورس اصلی اختصاص دارد در این دو ساعت یک موضوع به مدت  سه هفته تدریس می شود، برای مثال سه هفته هر روز ریاضی ، سه هفته بعد ادبیات و به ترتیب سایر علوم اصلی تدریس می شود . به این صورت دانش آموز می تواند دقیق تر وعمیق تر محاسبه کند یا بنویسد و آنها به اندازه کافی وقت دارند تا تمرین کنند  دراین سیستم معلمین عمداً به هنگام تدریس همه موضوع را توضیح نمی دهند  این عمل دانش آموز را وادار به فکر می کند، اشتاینر معتقد بود که دانش آموز بعد از یک شب  خواب راحت سئوالات زیادی برایش پیش می آید که همه را می تواند روز بعد مطرح کند .

  دورس غیر اصلی مثل زبان خارجی ، ورزش ،علم دینی وکارهای دستی توسط  معلمین  متخصص هر رشته تدریس می شوند . تکیه  این روش چه در دوره ابتدائی وچه متوسطه تنها اختصاص به آموزش دانش نیست بلکه توجه   بیشتر به یادگیری از زندگی واقعی است تا آموزش همراه با شادی وعلاقه همراه  باشد وضمناً درسهای عملی چنان برنامه ریزی شده که دانش آموزان با علاقه ای که به انجام هر کار عملی دارند به مروردر آن کار مهارت پیدا کنند.                                                                                                           

 بعد از کلاس هشتم به جای برنامه کاردستی  باید دانش آموزان در دوره های کار آموزی متفاوت شرکت کنند .مثلاً در سازمانهای کشاورزی جنگل داری و یا سازمانهای خدمات اجتماعی بدین ترتیب دانش آموز با مشاغل مختلف از نزدیک آشنا می شود  ،ولی هدف از این کار آموزی پیدا کردن شغل نیست بلکه هدف گسترش توانائی های فردی دانش آموزان با دنیای خارج از مدرسه و اجتماع می باشد.                                                                                                            

محیط آموزشی                                                                                   

مدارس والدورف باید در محیط وسیعی قرار گیرند زیرا با توجه به کار های عملی  داخل کارگاه باید امکان استفاده از محیط باز برای کار های باغبانی هم در اختیار دانش آموزان باشد وضمناً بعلت انجام کار های هنری مثل کنسرت و تئاتر باید محیط مناسبی برای نمایش این نوع فعالیتها هم موجود باشد .دکتر رادولف اشتاینر توجه زیادی به معماری مدرسه داشت و معتقد بود که برنامه آموزشی صحیح وقتی عملی است که محیط وسیع ومناسب باشد.                                       

مذهب ومدارس والدورف                                                                           

مدارس والدورف وابستگی به هیچ مذهبی ندارند و در مورد دروس دینی در ابتدا این والدین هستند که تصمیم می گیرند فرزندشان در کدام کلاس دینی شرکت کند ولی بعد از دوران ابتدائی ودر آغاز دوره متوسطه این خود نو جوان است که تصمیم می گیرد در کدام کلاس دینی شرکت کند .

کامپیوتر در مدارس والدورف                                                        

جوانان امروز از کمبود اطلاعات یا عدم دسترسی به تلویزیون رنج نمی برند . دانش آموزان باید ابتدا رابطه گرم انسانی را در یک دنیای واقعی یاد بگیرند وتجربه کنند . به همین دلیل هم درس کامپیوتر در دوران ابتدائی تدریس نمی شود زیرا آن باعث عقب افتادگی یادگیری زبان وروابط اجتماعی در کودکان می شود .                                                                                

 درسیستم آموزشی والدورف همیشه از ابتدای بنیانگذاری دانش آموزان دوره متوسطه  با  تکنولوژی زمان خود آشنا می شدند و امروزه  هم که  آشنائی باکامپیوتر جزئی از زندگی مردم است در مدارس والدورف  نحوه استفاده و آشنائی با از این تکنولوژی  قسمتی از برنامه های آموزشی را تشکیل می دهد.                                                                                                                                           

هنر حرکت  (اویریتمی) (1)                                                                            

اویریتمی  یا هنر حرکت از دروس مدارس والدورف می باشد وتفاوت آن با ژیمناستیک وپانتومیم اینستکه در اویریتمی برای هر حرف الفبا یک صدا ویک حرکت وجود دارد معمولاً دانش آموزان با یادگیری یک داستان صدا وحرکات مربوط به آن داستان را هم یاد می گیرند  بدین ترتیب   یادگیری هر داستان با یادگیری موسیقی ورقص مخصوص  آن داستان همراه می باشد .              

مدارس والدورف در جهان                                                           

سیستم آموزشی متحول والدورف در   شرایط متفاوت فرهنگی واجتماعی قابل پیاده کردن میباشد.   به همین دلیل است که در شرایط سخت اجتماعی برزیل مدارس والدورف فعالیت می کنند ، حتی در آفریقای جنوبی با وجود مشکلات نژادی مدارس والدورف تنها مدارسی هستند که نژاد سیاه وسفید در کنار هم درس می خوانند.                                                                         

طبق آماری که در سال 2007 داد شده . در سراسر دنیا 958 مدرسه والدورف در حال فعالیت هستند، که 665 عدد آن در اروپا قرار دارند که بیشتر آنها یعنی 206 عدد در آلمان می باشند وبعد از آن 134 مدرسه در ایالات متحده فعالند ،در رده سوم هلند با 94 مدرسه قرار دارد . هر ساله حدوداً 20 مدرسه به مدارس قدیمی اضافه می شوند ودر دنیا بیشترین آمار را مدارس والدورف دارند که بدون وابستگی به دولت وکلیسا وفقط با سرمایه های خصوصی مشغول به کار می باشند.

ضمناً در آلمان 500 مهد کودک والدورف هم فعال هستند باید اضافه کنم این مدارس هیچکدام به یکدیگر وابستگی ندارند ولی آنها سعی می کنند طی سمینارهائی با هم مبادله فکری داشته باشند . در آلمان مدارس والدورف برای فراهم کردن امکان ادامه تحصیلات عالی محصلین، آنها را در سال سیزدهم برای ورود به دانشگاه آماده می کنند و ضمنا از سال دوازدهم به دانش آموزان نمره داده می شود تا مدرک دیپلم  آنها از نظر سیستم دولتی قابل قبول باشد.                                                                                     

 

 منبع:           ?   Was will waldorf pädagogi                                

                         www.Waldorf.net                  

ترجمه .              زهرا خبازبهشتی

______________________________________________      1-Eurythmie                                                                                              

|+| نوشته شده توسط زهرا خبازبهشتی در یکشنبه 1388/08/10  |
 
 
بالا