تازه های روانشناسی

چه چيزي دختررا دختر و پسر را پسر مي كند

مغز صورتي يا مغز آبي ؟ خانم ليز اليوت  متخصص بيولو‍‍ژي عصبي در پاسخ به اين سئوال مي گويد :
" نه خير فقط اين رفتار والدين است كه موجب اين تفاوت مي شود كه بعداً روي ادامه تكامل كودك اثر گذار است ."
مجسم كنيد يك عضو جديد به خانواده اضافه مي شود و همه مي خواهند او را در آغوش بگيرند با او بازي كنند واو را نوازش كنند يك گربه كوچولو در آن لحظه براي همه يك مسئله جانبي است كه اين گربه نر يا ماده است . در مورد كودك انسان هم در ابتدا غير از اين نيست ، اگر ما بعد از اولين سونوگرافي به چگونگي رشد وتكامل بعدي كودك فكر نكنيم . حتي ازاولين لحظه تولد در بيمارستان نامي را كه به مچ نوزاد مي بندند هم به رنگ صورتي يا آبي است كه نشانه جنسيت او مي باشد .

 پروفسور ليز اليوت (lise Eliot ) در كتابي با عنوان " رنگها  ، مغز صورتي يا مغز آبي "  كه در سال 2009 به چاپ رسيده  و بسيار مورد  توجه خوانندگان آمريكايي قرار گرفته است . روي جلد اين كتاب عكس پسر بچه اي با  پلور آبي پشت به پشت يك دختر بچه با پلوري صورتي چاپ شده است . سئوال اينستكه آيا مغز آنها هم همينطور متفاوتند ؟ اين نوع موضوعات در حال حاضر خيلي مورد توجه قرار دارد ، اما روي كتاب پروفسور اليوت كه در موسسه پزشكي شيگاگو مشغول بكار و تحقيق است آمده : چگونه ما مي توانيم اين تفاوتهاي كوچك را قبل از اينكه خيلي بزرگ شوند از بين ببريم ؟ خانم اليوت مي گويد : " جنسيت و تفاوتهاي آن براي  ما كه  شيفته فلسفه مارس و ونوس هستيم بسيار جالب است ولي واقعيت اينستكه  تفاوت بين مغز پسر و دختر چيزي نيست كه از نظر بيولوژيك تعين شده باشد ، بلكه اين خاصيت انعطاف پذيري مغز مي باشد . اين حتي در مورد بزرگسالان هم صدق مي كند كه مغز انسان دائماً در حال تغيير است . خانم اليوت معتقد است همه  انسانها با تفاوتهايي متولد مي شوند، ولي ما بايد بدانيم كه مغز كودكان در اثر رفتار والدين و تفاوتهايي كه جامعه و تبليغات بعلت جنسيت آنها پيش مي گيرند باعث تغييرات در فرم گيري مغز آنها مي شوند .

تحقيقات و نظريات ديگري هم در اين زمينه وجود دارند، همانند نظريه خانم روان درمان Louann Brizndine  كه در كتابي با عنوان " مغز زنانه "( Das Weibliche Gehirnِ ) در سال 2006 مطرح شده است.   او در اين كتاب  قدرت احساسي و ترحم زنانه را مورد تحسين قرار داده و معتقد است كه احساسات زنانه يك صفت بيولوژيك و طبيعي است كه خدا به زنان اعطا كرده است . مسلماً اين نظريه مورد توجه بسياري از خوانندگان قرار گرفته است . ولي پروفسور اليوت اين نظريه را مورد انتقاد قرار داده و معتقد است كه اين نظريه از نظر علمي كاملاً بي اعتبار است. تحقيقات ديگر در اين زمينه همانند " نتيجه تحقيقات گروه محققين مركز تحقيقاتي كمبريج Simon Baron-Cohen  یا تحقيقات روانشناس Steven Pinken از دانشگاه هاروارد  كه هر دو نظريه خانم لئون بريزندين روان درمان را تائيد مي كنند . آنها براي اثبات نظريه خودشان از تحقيقي نام مي برند كه در آن بالاي گهواره نوزادان تصوير يك صورت خندان و يك موبايل را آويزان مي كنند و ميزان توجه آنها را اندازه گيري مي كنند  . در اين تحقيق متوجه مي شوند كه نوزادان دختر بيشتر به چهره توجه دارند در حاليكه نوزادان پسر توجهشان بيشتر متوجه موبايل مي باشد .

پروفسور اليوت معتقد است اين فقط يك تفسير اقرار آميز ازاين تحقيق است ، زيرا خود محققين هم تفاوت بين زن ومرد را سكسي مي يابند . در واقع  نتيجه اين تحقيق در مورد دختران 49 به 41 درصد و در مورد پسران 46به 52 در صد بوده است و اين نشانه تفاوت تكان دهنده اي نمي باشد . پروفسور اليوت از اين مسئله انتقاد مي كند كه تحقيقات ديگري هم اين نظريه را رد مي كنند ولي متاسفانه همه آنها به فراموشي سپرده شده اند . بنظر پروفسور اليوت مغز نابالغ نوزادان از بدو تولد و با اولين نفس تحت تاثير محيط اطرافشان قرار مي گيرند ومسلم است كه نوزادان  به اين عناصر واكنش نشان مي دهند كه البته اين واكنشها اصلاً ارتباطي با جنسيت آنها ندارند .

بنظر انتقادي پروفسور اليوت پيشرفت تكامل بيولوژيك بين نوزادان دختر و پسر در شنوايي ، بينايي و بويايي با ريتم مشابه پيش نمي رود ، آنطور كه آمار نشان مي دهد كودكان دختر از جهت سخنگويي كمي جلوتر از همسالان پسر خود هستند،وپسران از نظر شناسايي محيط كمي جلوتر از دختران همسن خود مي باشند .  اين تفاوت كوچك بمرور زمان  تحت تاثير محيط اطراف كودكان روز بروز بزرگتر مي شود وبعنوان تفاوتهاي جنسييتي شناخته و عنوان مي گردد . بنظر پروفسور اليوت تفاوت بين مغز دختران و پسران به اندازه فاصله  مارس با ونوس نيست ، بلكه به اندازه فاصله داكوتاي شمالي با داكوتاي جنوبي است  .

مسلماً اين فاصله را مي توان با آموزشهاي هدف دار كوتاتر كرد زيرا هر برنامه آموزشي و يادگيري سلولهاي عصبي بخصوصي را تحت تاثير قرار مي دهد و ايجاد ارتباطات نوي عصبي مي كند و موجب ترشحات مواد مغزي مهمي مي گردد. مثلاً در خون مرداني كه تازه پدر شده اند مقدار زيادي هورمون وابستگي يعني اوكسيتوكسين(oxytocin ) واسوپرسين ((Vasopressin و پرولاكتين (Prolactin ) يافت مي شود كه نسبت به ساير مردان بيشتر است .
پروفسور اليوت مي گويد : " مغز پسران همانند مغز مرداني كه آنها را تربيت مي كنند انعطاف پذير است و شايد هم كمي بيشتر ."  تاثير آموزش را يكي از تحقيقات  دانشگاه  Emory چنين نشان مي دهد، در اين تحقيق تعدادي كودك 8 تا نه ساله را طي يك بازي پازل آموزش مي دهند كه در اين بازي آنها بايد با تكه هاي پازل چهره انسانهاي مختلفي را كامل مي كردند ، جالب اينستكه بعد از اين آموزش تحقيقي كودكان چه دختر و چه پسر مي توانستند در زندگي واقعي هم علائم غير كلامي چهره اطرافيان خودشان را بخوبي معني كنند .

مسلماً عدم آموزشهاي خاص مانع از تكامل و پيشرفت مغز مي شود و مغز فرد نمي تواند آنطور كه بايد تكامل يابد . پرفسور اليوت كه خود مادر دو پسر و يك دختر است نشان مي دهد كه نه تنها از نظر علمي بلكه از نظر تجربي هم در تعليم وتربيت صاحب نظر مي باشد . او در اولين كتابش هم كه در 800 صفحه و در مورد تكامل مغزي و عصبي نوزادان نوشته شده به خوبي ثابت كرده كه آنچه مي نويسد پايه هاي علمي و تجربي محكمي دارند . اين متخصص بيولوژي عصبي معتقد است، كه با پسران بايد خيلي حرف زد بجاي اينكه آنها را با بازي هاي تكنيكي تنها رها كرد ، و  دختران را بايد تشويق به رقابت كرد وآمادگي براي ريسك كردن آموخت ، خصوصاً در دنيايي كه هر روز پيچيده ترومشكل تر مي شود .نچه كهنه تنها از نظر علمي بلكه از نظر تجربي هم در تعليم وتربيت تجربه لازم را دارد نشان  پروفسور اليوت مي نويسد : " پسران ما بايد هوش عاطفي خود را افزايش دهند و دختران هم بايد در انجام كارهاي تكنيكي  ورزيده شوند . امروزه امكانات آموزشي براي دختران خيلي پيشرفته تر از دههاي گذشته شده است ، اما در مورد پسران راحت تر است وقتي كه دعوا  يا تنبلي مي كنند هورمون تستوسترون را مقصر بدانيم ."

بهترين كار اينستكه بجاي توجه به تفاوتهاي بين دختران و پسران فقط به تفاوتهاي بيولوژيك آنان نگاه كنيم، در اين صورت به آنها كمك كرده ايم كه توانايي ها و استعدادهاي خودشان را به بهترين نحو گسترش دهند . ما بايد تا جايي كه مي توانيم  گودال بين دختران و پسران را پر كنيم وبالاخره اين جنگ جنسيتي را خاتمه دهيم .

منبع :                     

http://www..zeit.de/wissen/2010-06/hirnennntwicklung-kleinkinder-geschlechter/komplettansicht

نويسنده :  Adelheid Mueller-Lissner

مترجم : زهرا خباز بهشتي